سوال : با سلام.....
دو در خواست دارم:
1_لطفا چندين حديث ويا ايات جدا شده از قران در مورد احترام گذا شتن به پدر و مادر و بلند نکردن صدا براي انها و عقوبت بي احترامي ودرشت سخن گفتن با پدر ومادر بيان کنيد يا سايتي را در اين زمينه معرفي کنيد. تا شايد شخص منظور هدايت شود. لطفا حد اقل 10 حديث يا ايه بشود.

2_چند تا حديث تکان دهنده يا ايه قران نيز در مورد لزوم اقامه نماز براي کسي که نماز خواندن بر او واجب شده است نيز از شما در خواست داشتم تا شايد به اينکار ترغيب شود.

با تشکر....

پاسخ : با سلام. خداوند در چند جاي قرآن از اهميت احترام به پدر و مادر) نام برده و آن را در مرحلة بعد از عبادت خود قرار داده است:
"و پروردگارت فرمان داده:
جز او را نپرستيد و به پدر و مادر نيكي كنيد.» همچنين آنقدر بايد احترام آنان را نگه داشت که کوچکترين توهين و اهانت به آنان يعني يک «اف» گفتن به آنان در قرآن کريم گناه دانسته شده است : « هر گاه يكي از آن دو يا هر دوي آن ها نزد تو به سنّ پيري رسند، كمترين اهانتي به آن ها روا مدار و به آنان «اف» مگو و گفتار لطيف و سنجيده و بزرگوارانه به آن ها بگو".» اسراء (17)، آيه 23. ( لقمان (31)، آيه 14 ) در روايات معصومين(س) روايات بسياري وجود دارد مبني بر اين كه افرادي كه به پدر و مادر خود احترام مي كنند و حتي حاضر نيستند كلمه "اُفّ" را بر زبان و قلب خود برانند، از چه درجاتي برخوردار مي شوند. در مقابل، فرزنداني كه به دليل رفتار بد خود مورد عاق و نفرين پدر و مادر قرار مي گيرند، با چه عاقبت بدي از دنيا مي روند!علامه مجلسي در شرح كافي عاق والدين را اين گونه تفسير مي كند:
"عقوق والدين به اين است كه فرزند حرمت آن ها را رعايت نكند و بي ادبي نمايد و آن ها را به سبب گفتاري يا رفتاري برنجاند و آزار و اذيت كند و در چيزهايي كه عقلاً و شرعاً مانعي ندارد، نافرماني از آن ها نمايد و اين عقوق گناه كبيره است و دليل بر حرمت آن كتاب و سنّت و اجماع خاصه و عامّه است". 1ـ عمل شخصي که عاق والدين شده است ، قبول نخواهد شد. پيامبر گرامي(ص) فرمود:
"عاق والدين هر عملي را كه مي خواهد به جا آورد، كه هر گز داخل بهشت نخواهد شد". پس اگر نماز بخواند، روزه بگيرد، به حج برود و ... گويا كاري انجام نداده است. (ناسپاسي والدين) گفتن أفّ (به پدر و مادر) است و اگر خدا چيزي را از آن آسان تر مي دانست، از آن نهي مي كرد. 2-همچنين به پدر يا مادر نگاه خيره و تند كردن" از موارد عقوق والدين شمرده شده است. 3ـ احترام پدر و مادر اگر چه كافر باشند، لازم است. امام باقر(س) فرمود:
"سه چيز است كه خداوند در آن استثنايي قرار نداده است:
1ـ ردّ امانت به صاحبش، مؤمن باشد يا كافر، 2ـ وفاي به عهدي كه با كسي نموده، مؤمن باشد يا كافر،3ـ نيكي كردن به پدر و مادر، چه مؤمن باشد و چه كافر".پس نتيجه مي گيريم كه:
اوّلاً، بدزباني با حقوق انساني منافات دارد.ثانياً، به خاطر رعايت مصلحت عمومي جامعه، نمي توان صريحاً به دشمن دشنام گفت. ثالثاً، دشنام گويي به همنوع ديني عقوبت و كيفر دارد.رابعاً، هر گونه ناسزاگويي هر چند به كلمة "أُفّ" باشد، نسبت به پدر و مادر جايز نيست و از گناهان كبيره محسوب مي شود.
علامه طباطبايى در مورد احترام به پدر و مادر مى‏نويسد:
"معلوم مى‏شود مسئله احسان به پدر و مادر بعد از مسئله توحيد، واجب‏ترين واجبات است، هم چنان كه مسئله عقوق (نفرين) بعد از شرك ورزيدن به خدا از بزرگ‏ترين گناهان كبيره است و به همين جهت اين مسئله را بعد از مسئله توحيد و قبل از ساير احكام اسم برده و اين نه تنها در اين آيات چنين كرده، بلكه در موارد متعددى از كلام خود همين ترتيب را به كار بسته است".( ترجمه تفسير الميزان، ج 13، ص 135.5) رسول گرامى اسلام(ص) فرمود:
"سه گناه است كه خداوند عقوبت آن‏ها را در دنيا تعجيل مى‏فرمايد:
عقوق والدين، ظلم به بندگان خداو بدى كردن در مقابل احسان".( گناهان كبيره، (آيت اللَّه شهيد دستغيب)، ج 1، ص124) شايد حكمت در تعجيل اين عقوبت‏ها براى عبرت ديگران است. در باب فضيلت دعاى مشلول رسيده كه اين دعا را حضرت امير المؤمنين(ع) به جوانى كه مورد عاق پدر و مار قرار گرفته، تعليم فرمود. جوان در اثر نفرين پدر دست راستش شَل شد و سه سال مبتلا بود. پس از فوت پدرش در مسجد الحرام شب‏ها به خداوند استغاثه مى‏كرد. حضرت بر او ترحم فرمود و اين دعا را به او ياد داد و خداوند او را شفا داد.( همان، ص 126) ؛ مردى نزد رسول خدا(ص) آمد و عرض كرد:
به چه كسى نيكى كنم؟ فرمود:
به مادرت. عرض كرد:
بعد از او به چه كسي؟ فرمود:
به مادرت. براى سومين بار عرض كرد:
بعد از او به چه كسي؟ باز فرمود:
به مادرت. چهارمين بار گفت:
به پدرت. در حديث ديگرى آمده است كه مردى مادر پير و ناتوان خود را بر دوش گرفته و به طواف مشغول بود. در همين هنگام خدمت پيامبر(ص) رسيد و عرض كرد:
آيا حق مادرم را اين سان ادا كرده ام؟ پيامبر فرمود:
"نه، حتى يك نفس او را جبران نكرده اي"
اين بيان قرآن و روايات در مورد احترام بى حدّ و حصر فرزند نسبت به پدر و مادر است.پدر و مادر سرد و گرم چشيدة روزگارند. عتاب و خطاب و تندى ايشان از سر دلسوزى است اگر چه ممكن است به دليل فاصله پدر و مادرى و فرزندى چنين برخوردهايى حتى تهديد آميز باشد. البته فرزندان با نحوة عملكرد خود نقش مهمى در ايجاد تعادل در خانواده ها و آرامش پدر و مادر دارند. فرزندان اگر اطاعت پذير بوده و با رويى خوش برخورد كنند و توقعات در حدّ معقول و متناسب با وضع زندگى خانواده داشته باشند، خواهند ديد كه پدر و مادرشان به داشتن چنين فرزندانى افتخار خواهند كرد.به هر دليل اگر برخورد قهر آميزى از پدر يا مادر ديديد لازم است سكوت كنيد يا از روبرو شدن با ايشان خودددارى كرده و آن جا را ترك كنيد به شرط آن كه مقصر نباشد وگرنه مى بايست عذر خواهى كنيد. تعديل رفتار در زمان كوتاه به دست نمى آيد، بلكه تغيير هر حالتى در انسان خصوصاً اگر همراه با عادت باشد، بسيار مشكل و حتى طاقت فرسا مى نمايد. پس لازم است به طور مداوم با خود تلقين كرده و از قبل خود را براى هر برخوردى آماده كنيد تا بتوانيد از اين ره آورد با توجه به تجربيات كسب شده رفتارتان را تعديل كنيد. اين موضوع را همواره جلو چشمانتان در نظر بگيريد كه مادر دوست و آشنا و يا رفيق نيست. او همه چيز انسان و سرماية آدمى است.1 احقاف ( ) آية 15.2 تفسير نمونه،‌ج 26، ص 333.موفق باشيد. از کتاب گناهان کبيره شهيد دستغيب در اين زمينه ميتوانيد استفاده کنيد.
در روايت از امام صادق(ع) آمده است: اول چيزى كه در قيامت مى‏پرسند نماز است، اگر قبول شد ساير عبادات نيز مقبول است، (محاسن برقى، ج 1، ص 81) نيز امام صادق(ع) فرمودند: «شفاعت ما به كسى كه نماز را سبك بشمارد نمى‏رسد»، (همان، ص 80) ناسپاسى و كفران نعمت‏هاى الهى و برداشتن عمود و ستون دين است؛ زيرا نماز پايه دين است. ترك نماز و عبادت، باعث مى‏شود كه آفرينش و زندگى انسان، بيهوده و لغو جلوه كند؛ در حالى كه عبادت است كه انسان را به هدف آفرينش رهنمون مى‏شود. ترك نماز و نيايش، موجب ترك لذت بخش‏ترين حالات انسان است. جوامع، ملت‏ها، اقوام، نژادها - از اول تاريخ تا حال - با نيايش، عبادت و مناجات، پويا و زنده مانده‏اند (هر چند در روش و كردار و گفتار دچار انحراف هم شده‏اند). در هيچ زمانى، انسان بى نياز از عبادت و پرستش خداوند نبوده و نخواهد بود؛ اما اين عبادت بايد با برنامه و روش خاصى صورت گيرد؛ وگرنه هيچ بهره و نتيجه‏اى، نصيب شخص نيايش‏گر نخواهد شد. خداوند مى‏فرمايد:
"ان الصلاة كانت على المؤمنين كتاباً موقوتاً؛ البته نماز بر مؤمنان به طور حتم‏{P - عنكبوت (29)، آيه 44. P} فرض و واجب شده است". ترك نماز و يا سبك شمردن آن، آثار و نتايج شوم فراوانى دارد؛ حضرت رسول در اين باره مى‏فرمايد:
"هر كس نماز را سبك بشمارد، دچار پانزده بلا مى‏شود:
شش بلا در دنيا، سه بلا در هنگام مرگ، سه بلا در قبر و سه بلا و عقوبت هنگامى كه از قبر بيرون مى‏آيد:
الف. آنچه در دنيا به آن دچار مى‏شود:
1. خداوند بركت را از عمر او برمى دارد. 2. خداوند بركت را از روزى‏اش بر مى‏دارد. 3. چهره خوبان از او گرفته مى‏شود. 4. كار نيك وى ديگر پاداش نخواهد داشت. 5. دعايش به اجابت نمى‏رسد. 6. از دعاى خوبان بهره‏اى نخواهد برد. ب. آنچه در هنگام مرگ به آن دچار مى‏شود:
1. با ذلت و خوارى مى‏ميرد. 2. گرسنه از دنيا مى‏رود. 3. تشنه مى‏ميرد. ج. آنچه در قبر گريبانش را مى‏گيرد:
1. خداوند ملكى را در قبر وى مى‏گمارد، تا او را شكنجه كند. 2. قبر بر وى تنگ خواهد گرفت. 3. درون قبر وى، تاريك خواهد بود. د. آنچه در قيامت هنگام برخاستن از قبر به آن دچار مى‏شود:
1. خداوند فرشته‏اى بر او مى‏گمارد، تا وى را با صورت بر زمين بكشد؛ در حالى كه مردم نظاره مى‏كنند. 2. با وى محاسبه سختى خواهد داشت. 3. هرگز خداوند به وى نظر رحمت نمى‏افكند و تطهيرش نمى‏كند و عذاب دردناك و سختى در انتظار او است". {P - مستدرك الوسائل، ج 1، ص 171 و 172. P} عبيد بن زرارة مى‏گويد:
"از امام صادق(ع) پرسيدم:
گناهان كبيره كدام اند؟ آن حضرت فرمود:
گناهان كبيره در نوشتار على‏بن ابى طالب (ع)، هفت چيز است:
كفر به خداوند، كشتن انسان، عاق پدر و مادر شدن، ربا گرفتن، خوردن مال يتيم به ناحق، فرار از جهاد و تعرب بعد از هجرت. عبيد مى‏گويد:
از امام پرسيدم:
يك درهم از مال يتيم خوردن، بزرگ‏تر است يا ترك نماز؟ حضرت فرمود:
ترك نماز. عرض كردم:
شما ترك نماز را از گناهان كبيره به حساب نياورديد. حضرت فرمود:
اولين گناه كبيره چه بود؟ عرض كردم:
كفر به خداوند. فرمود:
شكى نيست كه تارك نماز كافر است".{P - وسائل الشيعه، ج 11، ص 254. P} (مقصود از اين كفر، كفر عملى است؛ البته اگر ترك نماز به جهت انكار خدا و رسول باشد، كفر نظرى نيز هست.) ب) تاخير و سستى در نمازها نيز آثار و پيامدهاى سوئى به همراه دارد از جمله :
1. تأخير نماز از اول وقت آن، بدون عذر، موجب محروم ماندن انسان از فيوضات و پاداش‏هاى آن و عدم استفاده از بركات و آثار نماز اول وقت و تضييع و سبك شمردن نماز است. امام صادق(ع) فرموده است:
"كسى كه نمازها را بى سبب به تأخير اندازد و حدود آنها را حفظ نكند، فرشته‏اى نماز او را سياه و تاريك به آسمان برد؛ در حالى كه نماز با صداى بلند به نمازگزار گويد:
مرا ضايع كردى، خداى تو را ضايع كند؛ آن چنان كه مرا ضايع كردى". {P - آداب الصلاة، ص 3 و 4. P} 2. تأخير نماز از اول وقت، موجب دورى انسان از رحمت و نظر لطف الهى است. حضرت مهدى(عج) به يكى از مشتاقان ديدارش (زهرى) كه به زيارت آن حضرت موفق شده بود، دوبار فرمود:
"از رحمت خدا دور است كسى كه نماز صبح را چندان تأخير اندازد تا ستاره‏ها ناپديد شوند و نماز مغرب را به قدرى تأخير اندازد تا ستاره‏ها ظاهر شوند". {P - حق اليقين، ص 302. P} 3. نخواندن نماز در اول وقت، موجب جرأت و سلطه شيطان بر انسان مى شود. رسول خدا(ص) مى‏فرمايد:
"شيطان هميشه از مؤمن مى‏ترسد، تا زمانى كه بر نمازهاى پنجگانه محافظت دارد. اما هنگامى كه پنج وقت نماز را ضايع كرد، بر او جرأت پيدا مى‏كند و او را در گناهان بزرگ مى‏اندازد". {P - وسائل الشيعه، ج 3، ص 18. P} 4. يكى ديگر از آثار شوم سستى و تهاون در نماز، محشور شدن با افراد دوزخى در قيامت است. پيامبر(ص) مى‏فرمايد:
"كسى كه نمازهاى پنجگانه‏اش را با طهارت كامل در اول وقت به جا آورد، اين نماز در قيامت براى او نور و برهان است و كسى كه نمازش را ضايع كند (از جمله اول وقت نخواند)، با فرعون و هامان محشور خواهد شد". {P - سفينة البحار، ج 2، ص 43. P} 5. نخواندن نماز در اول وقت، موجب محروم ماندن انسان از شفاعت پيامبر(ص) و امامان معصوم است. حضرت رسول(ص) فرمود:
"فرداى قيامت، شفاعت من به كسى كه نمازهاى واجب را از اول وقتش به تأخير افكند، نخواهد رسيد". {P - اسرار الصلاة، ص 160. P}